డిజిటల్ పేమెంట్స్ యుగంలో సైబర్ మోసాలు పెరుగుతున్నాయి – గూగుల్ భద్రతా సూచనలు
ఈ రోజుల్లో ఫోన్పే (PhonePe), గూగుల్ పే (Google Pay), పేటీఎం (Paytm) వంటి యూపీఐ యాప్లు ప్రతి ఇంటిలోనూ అవసరమైనవిగా మారాయి. చిన్న చెల్లింపుల నుండి పెద్ద మొత్తాల వరకు మొబైల్ ద్వారా సులభంగా డబ్బు పంపుతున్నాం. అయితే, ఈ సౌకర్యం పెరిగిన కొద్దీ సైబర్ మోసాలు కూడా భారీగా పెరుగుతున్నాయి. నిపుణుల ప్రకారం, వినియోగదారులు తెలియక చేసే చిన్న తప్పులే పెద్ద నష్టాలకు కారణమవుతున్నాయి.
సైబర్ నేరగాళ్లు ఇప్పుడు మీ ఇంటికొచ్చి మోసం చేయరు. బదులుగా మీ మొబైల్లోకి ‘మాల్వేర్’ (Malware) అనే ప్రమాదకరమైన సాఫ్ట్వేర్ను పంపి, మీ బ్యాంక్ సమాచారం, పాస్వర్డ్లు, ఓటీపీలు దొంగిలిస్తారు. ఒకసారి ఈ వైరస్ ఫోన్లోకి వస్తే, మీ ఖాతా నుంచి డబ్బు క్షణాల్లో మాయమవుతుంది.
మాల్వేర్ అంటే ఏమిటి?
మాల్వేర్ అనేది హానికరమైన సాఫ్ట్వేర్. ఇది ఫోన్లోకి దూరి మీ వ్యక్తిగత సమాచారం దొంగిలిస్తుంది. ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?
- పాస్వర్డ్లు గమనిస్తుంది
- ఓటీపీలు చదివేస్తుంది
- బ్యాంక్ వివరాలు హ్యాకర్లకు పంపుతుంది
- ఫోన్ స్లోగా పనిచేయేలా చేస్తుంది
ఫోన్కు దాడి చేసే ప్రధాన వైరస్లు
సైబర్ భద్రతా నిపుణులు చెప్పిన ప్రకారం, ఈ వైరస్లు అత్యంత ప్రమాదకరమైనవి:
1. వైరస్ (Virus): ఫోన్ సిస్టమ్ ఫైళ్లను దెబ్బతీస్తుంది.
2. వర్మ్ (Worm): ఒక ఫోన్ నుంచి మరో ఫోన్కు ఆటోమేటిక్గా వ్యాపిస్తుంది.
3. స్పైవేర్ (Spyware): మీరు టైప్ చేసే పాస్వర్డ్లు, పిన్లు గమనిస్తుంది.
4. అడ్వేర్ (Adware): అనవసర ప్రకటనలు చూపించి ఇబ్బంది పెడుతుంది.
5. ట్రోజన్ (Trojan): నిజమైన యాప్లా కనిపించి లోపల వైరస్ దాచిపెడుతుంది.
వైరస్లు ఫోన్లోకి వచ్చే మార్గాలు
- “మీకు ₹1 లక్ష లాటరీ వచ్చింది” వంటి ఫేక్ లింక్లు
- ఫ్రీ సినిమాలు/సాంగ్స్ డౌన్లోడ్ చేసే అనధికార వెబ్సైట్లు
- వాట్సాప్లో వచ్చే షేర్ చేయండి లింక్లు
- Mod APK లేదా ఫేక్ యాప్ల ఇన్స్టాలేషన్
ఇలాంటి లింక్లు ఓపెన్ చేసిన వెంటనే మాల్వేర్ మీ ఫోన్లోకి చేరుతుంది.
జాగ్రత్త! ఈ 5 పెద్ద తప్పులు చేయొద్దు
మీ బ్యాంక్ ఖాతా భద్రంగా ఉండాలంటే ఈ తప్పులను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చేయకండి.
1. అపరిచిత లింక్లపై క్లిక్ చేయడం
బ్యాంక్ లేదా ప్రభుత్వ పేరుతో వచ్చే లింక్లు ఎక్కువగా నకిలీవే. అవి ఫేక్ వెబ్సైట్లకు తీసుకెళ్లి మీ లాగిన్ వివరాలు దొంగిలిస్తాయి.
2. ప్లే స్టోర్ బయట యాప్లు డౌన్లోడ్ చేయడం
“ఫ్రీ యాప్” అంటూ Mod APKలు డౌన్లోడ్ చేస్తే ప్రమాదం ఖాయం. వీటిలో 90% వైరస్లు ఉంటాయని నిపుణుల హెచ్చరిక.
3. OTP, UPI PIN షేర్ చేయడం
బ్యాంక్ అధికారులు ఎప్పుడూ OTP అడగరు. ఎవరైనా కాల్ చేసి OTP అడిగితే వెంటనే కాల్ కట్ చేయాలి.
4. ఫోన్ సాఫ్ట్వేర్ అప్డేట్ చేయకపోవడం
అప్డేట్లు భద్రత కోసం చాలా ముఖ్యమైనవి. వాటిని వాయిదా వేయడం అంటే హ్యాకర్లకు అవకాశం ఇచ్చినట్లే.
5. పబ్లిక్ వైఫైలో బ్యాంకింగ్ చేయడం
ఉచిత వైఫై వాడుతూ యూపీఐ ట్రాన్సాక్షన్లు చేయడం ప్రమాదకరం. హ్యాకర్లు మీ డేటా ట్రాక్ చేసే అవకాశం ఉంది.
గూగుల్ సూచించిన భద్రతా టిప్స్
గూగుల్ సంస్థ వినియోగదారులకు కొన్ని ముఖ్యమైన సూచనలు ఇచ్చింది:
- ఫోన్, యాప్లను ఎప్పటికప్పుడు అప్డేట్ చేయాలి
- అధికారిక ప్లే స్టోర్ నుంచే యాప్లు డౌన్లోడ్ చేయాలి
- అపరిచిత లింక్లు ఓపెన్ చేయకూడదు
- స్క్రీన్ లాక్, ఫింగర్ప్రింట్ లాక్ వాడాలి
- బ్యాంకింగ్ యాప్లకు App Lock పెట్టాలి
ఫోన్లో వైరస్ ఉందని గుర్తించే లక్షణాలు
ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే అప్రమత్తం అవ్వాలి:
- ఫోన్ బాగా వేడెక్కడం
- బ్యాటరీ త్వరగా ఖాళీ అవ్వడం
- డేటా వినియోగం ఒక్కసారిగా పెరగడం
- మీరు ఇన్స్టాల్ చేయని యాప్లు కనిపించడం
ఇలాంటి సందర్భాల్లో అనుమానాస్పద యాప్లు తొలగించి, అవసరమైతే ఫోన్ రీసెట్ చేయడం మంచిది.
ఆంటీవైరస్ యాప్ అవసరమా?
నిపుణుల ప్రకారం, మీరు ప్లే స్టోర్ నుంచే యాప్లు డౌన్లోడ్ చేస్తూ, అనుమానాస్పద లింక్లను క్లిక్ చేయకపోతే ప్రత్యేకంగా ఆంటీవైరస్ అవసరం లేదు. గూగుల్ ప్లే ప్రొటెక్ట్ (Google Play Protect) ఫోన్ను భద్రంగా ఉంచుతుంది. అయితే కంప్యూటర్లకు మాత్రం మంచి ఆంటీవైరస్ తప్పనిసరి.
ఎడిటర్ సూచన
చాలామంది “పెయిడ్ యాప్ ఫ్రీగా” అందుకుంటామని Mod APKలు డౌన్లోడ్ చేస్తుంటారు. ఇది పెద్ద ప్రమాదం. ₹50 సేవ్ చేయాలనుకుని ₹50,000 కోల్పోయే పరిస్థితి వస్తుంది. అందుకే ఎప్పుడూ అధికారిక యాప్లనే వాడండి.
డిజిటల్ పేమెంట్స్ సులభతరం చేసినా, భద్రత విషయంలో నిర్లక్ష్యం చేస్తే భారీ నష్టాలు తప్పవు. అపరిచిత లింక్లు, ఫేక్ యాప్లు, OTP షేరింగ్, అప్డేట్ల నిర్లక్ష్యం, పబ్లిక్ వైఫై వినియోగం – ఈ ఐదు తప్పులు మీ ఖాతాకు పెద్ద ముప్పు. కాబట్టి జాగ్రత్తగా ఉండండి, సురక్షితంగా డిజిటల్ లావాదేవీలు చేయండి.
